Zijn we over 5 jaar nog wel relevant?

Uncategorized Aug 12, 2015

“Zijn we over 5 jaar nog wel relevant?”, vroeg een team mij laatst. Een goede vraag. Maar is het de beste vraag voor een bedrijf? En wat kan het antwoord zijn?

Ondernemerschap is in. Er is veel aandacht voor startups. Nieuwe ondernemingen in nieuwe tijden. Maar als we kijken met de ons vertrouwde blik op ondernemerschap leidt dit tot niets. Want er is iets veranderd…Wat is er nodig voor de bestaande bedrijven in deze nieuwe tijden? Zijn deze tijden eigenlijk wel nieuw en anders?

Onze wereld verandert supersnel, intensief en onomkeerbaar. Onze klanten veranderen mee. De klanten van onze klanten ook. De verandering is wereldwijd. De verandering is intensief en disruptief. Kijk naar grote vertrouwde merken die verdwenen. Kodak, Siebel Juweliers en OAD. En nog veel meer. We zijn er mee opgegroeid en zij zijn er niet meer. Een rijke historie is geen garantie meer voor een rijke toekomst.

Nieuwe organisaties groeien als kool en veranderen hun markt. Uber bijvoorbeeld. Realiseren na vier jaar al een omzet van 10 miljard dollar. Naast de disruptie die zij veroorzaken op de taxi-markt. Of neem AirBnB. Opgericht in 2008. En naar verwachting aan het einde van 2015 groter dan de grootste hotelketen, InterContinental Hotels Group. De wortels van InterContinental gaan terug tot 1777. Een organisatie die 7 jaar oud bereikt hetzelfde waar de marktleider 238 jaar voor nodig had. Met een dynamiek die heel anders is. Want AirBnB is zodadelijk de grootste hotelkamerverhuurder zonder zelf maar één hotelkamer te bezitten.

Vertrouwde verhoudingen staan op de kop. Kijk bijvoorbeeld naar V&D. Realiseerde in 2014 € 619 miljoen omzet met ongeveer 10.000 medewerkers. Online warenhuis BOL.com realiseerde € 680 miljoen omzet met maar… 700 medewerkers. V&D bestaat nu 128 jaar en BOL.com 16 jaar. Oud en vertrouwd is geen garantie meer voor succes in de toekomst. Vroeger zouden we 10.000 medewerkers zien als een teken van succes. Nu ziet de directie ze collectief als een blok aan de been. V&D en vele andere traditionele bedrijven krimpen. BOL.com, Wehkamp, BOL.com en vele andere online bedrijven groeien. De online warenhuizen openen zelfs fysieke winkels. Kennelijk is er meer dan alleen het verschil tussen online en offline.

Medewerkers zijn geen kostenpost meer. Medewerkers werken geen 50 jaar meer bij dezelfde baas. De nieuwe norm zijn kortdurende arbeidscontracten of freelance overeenkomsten. Flexibiliteit is de nieuwe zekerheid. Medewerkers dragen resultaten bij aan projecten in plaats van tijd aan het bedrijf. Bedrijven betrekken de menselijke factor op een andere wijze. Medewerkers zijn poppetjes die je inzet of afhaakt. Medewerkers zijn een grote kostenpost, vaak zelfs de grootste. Dus daar kun je het gemakkelijkst in snijden in slechte tijden.

We hebben onder het mom van schaalbaarheid de ziel uit de organisatie geperst. We hebben alles übergeoptimaliseerd en kapotverbeterd. Elke processtap is zo ontworpen dat een lager opgeleide die stap goed kan uitvoeren. In theorie dan, omdat elke uitzondering in zo’n processtap leidt tot een klein drama. De klant is het dupe. Tot de grote crisis in 2008 was de economie aanbodgestuurd. De aanbieders hadden de macht. Elk nieuw product werd gretig gekocht. De crisis tezamen met de transparantie van internet gaven de klanten de macht. “Jouw product is mooi”, zeggen klanten nu, “maar zo zijn er nog tientallen”. De vele bedrijven die gewend waren naar binnen te kijken om de boel nog beter te optimaliseren, kennen die klant niet eens goed. Onder het mom “de klant is grillig” proberen leveranciers alles meer, mooier en sneller te doen. Maar dat werkt niet.

We weten inmiddels ook dat de ‘oude’ tijd niet meer terugkomt. We definieerden groei als ‘meer van hetzelfde’. Duidelijk is dat onze lineaire kijk op groei niet meer werkt. Als we dit jaar 1 miljoen doen, dan plannen we volgend jaar 1,2 miljoen en over 5 jaar € 2,5 miljoen. We kunnen over 5 jaar wel € 20 miljoen omzet hebben of US$ 1 miljard. Maar we kunnen over 5 jaar ook irrelevant en failliet zijn. De dynamiek is veranderd en daarbij gelden nieuwe verhoudingen en nieuwe maatstaven. Meer marketing, meer kosten snijden en meer structuren aanpassen en verder optimaliseren werken daarbij niet meer. De intellectuele tools die we zo graag gebruiken als Balanced Scorecards en hierarchische organisaties tonen nu hun imperfectie. Een groene strategie, social entrepreneurship en een snufje meer passie (sorry Simon Sinek) verbloemen dat het onder de motorkap van het bedrijf fundamenteel niet meer werkt. Onze vertrouwde kijk op groei is overjarig en is irrelevant geworden na vele jaren ons een goede dienst te hebben bewezen. Het is tijd voor iets nieuws.

We moeten op zoek naar een nieuwe kijk op groei. Die groei en succes niet alleen definieert in economische termen. Omzet, EBITDA en aantal medewerkers. Maar wat is het nieuwe groeien dan wel?

Er zijn vele voortrekkers van nieuwe en succesvolle organisaties. Zoals Buurtzorg, Zappos, W.L. Gore & Associates, Semco maar ook Toyota en Aldi denken en doen anders dan we geleerd hebben en we decennialang gewend zijn. De vertrouwde rationele en intellectuele kant is verrijkt met de intuïtieve en menselijke maat. De medewerker krijgt alle ruimte in zelfsturende teams. Vakmanschap, bevlogenheid en betrokkenheid met de klant en de wereld om ons heen geven energie. Ervaren mensen zijn daardoor geen kostenpost meer, maar juist een toegevoegde waarde. Bij Buurtzorg en Zappos is er geen managementlaag meer. Het geld dat in de managementlaag gaat zitten komt vrij voor opleiding van mensen en investering in internettools om samenwerking en delen van deskundigheid mogelijk te maken. Controle maakt plaats voor vertrouwen.

Een nieuwe mindset is nodig. Het begint meer dan ooit met leiderschap. Ondernemers die niet primair denken vanuit “ik, ik, ik” maar vanuit “wij”. Die zich realiseren dat hun bedrijf invloed uitoefent op hun omgeving en dat die invloed positief of negatief kan zijn. Ondernemers die graag succes creëeren en willen bijdragen aan de ontwikkeling van onze mooie wondere wereld. Maar alleen een nieuwe mindset is niet voldoende. Met een nieuwe mindset komen ook nieuwe systemen, processen en tools.

Daarmee wordt de vraag niet: “Zijn we over 5 jaar nog relevant?”. Een betere vraag is: “Hoe zijn we over 5 jaar nog relevant?”. Er is maar één woordje bijgeplaatst. Maar die maakt emotioneel een enorm verschil. Voel je de energie?

Close

50% Complete

Two Step

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.