Leren van Buurtzorg

Uncategorized Aug 17, 2015

Nieuwe organisaties staan op. Zoals Buurtzorg. Buurtzorg is zeer succesvol. En werkt heel anders dan traditionele bedrijven. Wat kunnen we van Buurtzorg leren?

Buurtzorg

Buurtzorg is een thuiszorgorganisatie opgericht in 2006 door Jos de Blok. Sinds 1985 werkte hij als wijkverpleegkundige en zag dat de zorg enorm veranderden. De Blok raakte gefrustreerd door de groeiende bureaucratie, de schaalvergroting en de focus op productie en kostenbesparingen in de thuiszorg. Met als wonderlijk eindresultaat dat er meer zorg wordt geleverd dan nodig. "De wijkverpleegkundigen hun vak teruggeven", dat was zijn drijfveer toen De Blok Buurtzorg oprichtte. Zorg moest anders kunnen, waardoor het weer goedkoper wordt.

Op dit moment werken er 9.000 mensen voor Buurtzorg. Het hoofdkantoor staat in Almelo en er werken slechts ongeveer 30 mensen. Hier zijn de administratieve medewerkers en regiocoaches inbegrepen. Buurtzorg kent geen managers. Geen managers? Nee. Buurtzorg besteedt het geld liever aan zorg.

De juridische entiteit is een stichting. Maar Buurtzorg maakt ‘gewoon’ winst. Het winstpercentage in 2012 bedroeg 8% van de omzet. Gemiddelde winst in de zorgbranche: minder dan 2%... Buurtzorg is dus van ‘niemand’, of daarmee juist van iedereen. Buurtzorg werkt ook niet aan rijkdom van aandeelhouders later. Want er zijn geen aandeelhouders. Wel clienten die nu zorg nodig hebben.

Buurtzorg groeit verder terwijl andere thuiszorgorganisaties moeten reorganiseren en ontslaan. In 2011, 2012 en 2014 werd Buurtzorg al verkozen tot beste werkgever van Nederland. Wat is het geheim van Buurtzorg als er al sprake is van een geheim? Wat kunnen we leren van hoe Buurtzorg werkt en zich organiseert?

Principes van Buurtzorg

  • eerst buurten, dan zorgen. Dat is ook de titel van het boek. De wijk is een belangrijke context. Misschien wel de belangrijkste. De client goed kennen. Tijd nemen om te praten en te luisteren. Weten wat er speelt en dan pas beginnen met zorgen. De wijkverpleegkundigen houden zelf ook contacten met lokale huisartsen en medische professionals.
  • de professional levert zorg en organiseert. Vanuit de deskundigheid van de professional krijgt zij of hij de ruimte om samen met het team het werk te organiseren. Alle professionals zijn wijkverpleegkundigen en HBO-opgeleid. In de branche liep het aantal HBO-opgeleiden van bijna 100% tot 25% terug in 10 jaar. Omwille van de kosten. De Blok gelooft daar niet in.
  • vertrouwen in plaats van controle. Zelfsturing en celdeling bij maximaal 12 professionals met maximaal 7,5 FTE. Als het team groter wordt, splitst het zich op.
  • elk team is autonoom. Er is geen hierarchie in het team. Teams denken niet in taken, maar in rollen. Elk teamlid zijn wijkverpleegkundige. De andere rollen als planning, bestellen en roosters maken worden verdeeld. Een team wordt na vorming wegwijs gemaakt door een regiocoach. Elke 25 teams hebben een regiocoach. Ook als een team even vastloopt komt er een regiocoach. Om te helpen, niet om over te nemen. 
  • tools om samen te werken. Specifieke ICT tools voor kennisdeling en communicatie. Niet alleen voor en binnen een team. Maar voor en over heel Buurtzorg. 
  • inspireren in plaats van managen. Jos de Blok is niet bezig met managen. Hij inspireert Buurtzorg-medewerkers, geeft presentaties en helpt organisaties in het buitenland om op deze wijze te ontstaan en te groeien.

Eigen ervaring

In 2014 en 2015 heb ik directe ervaring opgedaan met 2 thuiszorgorganisaties. Buurtzorg en een andere zorgorganisatie. Eerst de ervaring met de ander. Binnen 7 dagen kwamen 7 van de 8 verpleegkundigen bij ons aan huis. Binnen 10 minuten was het infuus aangekoppeld en ze reden naar de volgende client. Een uurtje later kwamen ze terug. Binnen 5 minuten was het infuus weer afgekoppeld. En gingen ze weer weg. We ervaarden het onpersoonlijk en onrustig. Wie zou er nu weer komen?

Mijn ervaring met Buurtzorg is heel anders. Persoonlijk contact en de tijd nemen. Zelf met initiatieven komen. De huisarts contacteren om mogelijkheden te bespreken. We hebben nu de afgelopen 1,5 jaar twee wijkverpleegkundigen gezien. Meer niet. Er is altijd alle tijd, nooit haast.

Wat een verschil.

Waarom is leren van Buurtzorg belangrijk?

Nieuwe organisaties zoals Buurtzorg staan op. Die het anders doen. Want Buurtzorg staat niet alleen. Kijk bijvoorbeeld eens naar Finext. Of Patagonia, Zappos, W.L. Gore (van Goretex) en Unilever. Terwijl traditionele organisaties soms worstelen en ten ondergaan. Zoals Imtech, Kodak en ga zo maar door. Het lijkt dat onze traditionele manier van denken over succesvolle organisaties aan vernieuwing toe is. Daarom is het goed om eens te kijken naar hoe Buurtzorg werkt en zich organiseert.

Bronnen

  • boek "Buurtzorg: menselijkheid boven bureaucratie” door Jos de Blok & Aart Pool, leuk boek van 2013 maar wel wat gedateerd
  • interview met Buurtzorg-oprichter Jos de Blok, via podcast, mei 2015
  • presentatie door Buurtzorg-oprichter Jos de Blok, zie youtube

Close

50% Complete

Two Step

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.